Verwacht: boek Oorlog op de radio

Spannende reconstructie, deels uit nieuwe bronnen, van de radio in oorlogstijd

Tijdens de Tweede Wereldoorlog woedde er een hevige propagandastrijd tussen Radio Oranje, de spreekbuis van de Nederlandse regering in balli...

zaterdag 19 september 2026

De arrestatie van Willem Vogt

Het jaar 1941 begint weinig voorspoedig voor AVRO-directeur Willem Vogt. Op 1 februari 1941 wordt Vogt tegen middernacht, als in Hilversum een sneeuwjacht over de donkere straten jaagt, in een Gestapo-auto meegenomen en naar Amsterdam gereden. Op een handvol vuil stro liggen en zitten nog enkele mannen. 

Door JAN LIBBENGA 

De Duitser Schützendorf heeft een kogel in de arm gekregen op het terrein van het herstellingsoord Heideheuvel in Hilversum, maar de dader is niet gepakt. Als gevolg daarvan worden 35 gijzelaars gearresteerd door wat de politie noemt ‘een Duitse instantie waarvan de identiteit niet bekend is’. Het merendeel betreft voorname Hilversummers, onder wie de directeur van het Sportpark, een deurwaarder van de Rijksbelastingen, de politiecommissaris, de directeur van de Amsterdamse Bank en het boegbeeld van de radio Willem Vogt. Vijftien gearresteerden zullen worden afgemaakt als de dader niet binnen een week bekend wordt, zo dreigen de Duitsers. 

Vogt krijgt in eerste instantie te horen dat hij zijn arrestatie dankt aan Duits- onvriendelijke uitlatingen in een rede bij de verwelkoming van archi- tecten in de studio. Hij wordt een week ingesloten in de Amsterdamse gevangenissen aan de Weteringschans en de Amstelveenseweg. De Commissaris van de Provincie Noord Holland bemoeit zich ermee, evenals Oberingenieur Eberhard Taubert van de door de Duitsers geleide staatsomroep, die het maar ‘zielig’ vindt dat Vogt is ingesloten. 

‘Bij de SD heb ik toen opgegeven dat Vogt bij de omroep niet gemist kon worden en op grond hiervan is Vogt toen enkele dagen na zijn arrestatie wederom op vrije voeten gesteld.’ Op 6 februari komt Vogt vrij. Het levert Taubert een lieve duit op, ‘inhoudende een AVRO-schaar en een AVRO-briefopener’, als blijk van waardering. Naderhand blijkt dat de schildwacht met zijn elleboog op de loop van zijn geweer heeft gerust, waarna deze per ongeluk was afgegaan. De arrestaties waren volstrekt onnodig geweest. 

Meer over Willem Vogt in het boek Oorlog op de radio